FAYDALI BAZI BİLGİLER

DEPREM ŞİDDETİ(Intensity)

Sismografların olmadığı dönemlerde, depremin ölçüsünü belirlemek amacıyla depremlerin canlılar,yapılar ve toprak üzerindeki etkileri sınıflanmış ve ''Şiddet'' adı verilen ölçek ortaya çıkmıştır. Çok çeşitli deprem şiddeti ölçekleri vardır. Rossi-Forel (RF),Mercalli-Sieberg (MS),Omori-Cancani (OC),Mercalli Cancani (MC),Değiştirilmiş Mercalli (MM),Medvedev-Sponheur-Karnik (MSK) ve Japon (JM) ölçekleri en çok kullanılan ölçeklerdir. Ülkemizde Mercalli ve MSK ölçekleri kullanılmaktadır. MM ölçeği 12 şiddet grubuna ayrılmıştır.

Şiddet I: Genellikle insanlar tarafından duyulmaz. Ancak duyarlı sismograflar tarafından kaydedilir.

Şiddet II: Ancak istirahat eden (oturan,yatan) ve özellikle yapıların üst katlarındaki kişiler tarafından duyulur. Asılmış konumdaki bazı eşyalar sallanabilir.

Şiddet III: Yapıların içinde ve özellikle yapıların üst katlarında oturan kişiler tarafından duyulur.Asılı cisimler sallanır.Birçok kişi bunun deprem olduğunu anlayamaz. Duran motorlu araçlar hafifçe sallanabilir.Ağır bir motorlu araç geçiyormuş gibi duyulur.Süresi algılanabilir.

Şiddet IV: Gündüzleri yapıların içinde bulunan birçok kişi,dışarıda ise bazı kişiler tarafından duyulabilir.Büyük bir kamyon geçiyormuş gibi algılanabilir.Geceleri bazı kişileri uyundırabilir.Tabaklar,pencereler,kapılar sallanır,duvarlar gıcırdama sesleri çıkarır.Duran araçlar sallanır.

Şiddet V: Hemen hemen herkes tarafından duyulur.Birçok kişi uyanır.Yönü izlenebilir.Mutfak eşyalarından ve pencere camlarından bir bölümü kırılabilir.Sıvalar çatlayabilir yada düşebilir.Kararlı olmayan eşyalar devrilebilir.Bazen ağaçların,direklerin ve diğer yüksek eşyaların sallandığı görülür.Sarkaçlı saatler durabilir.Kötü yapılmış bacalar ve bahçe duvarları yıkılabilir.

Şiddet VI: Herkes tarafından duyulur.Birçok kişi korkar ve dışarı fırlar.Yürümek zorlaşır.Pencere camları,tabaklar ve cam eşyalar kırılır.Ağır eşyalardan bir bölümü yerinden oynar.Kitaplar raflardan düşer.Sıvalar ve D türü yapılarda çatlaklar oluşur.Bacaların düştüğü görülür.Ağaçlar ve çalılarsallanır yada hışırdar.

Şiddet VII: Ayakta durmak zorlaşır.Herkes dışarı koşar.Araç kullanan kişilerdepremin farkına varırlar.Asılı cisimler düşer.Eşyalar hasar görür.D türüyapılarla çatlak ve hasar oluşur.Zayıf tutturulmuş bacalar düşer.Sıva zayıf tutturulmuş tuğla,taş ve fayans,korniş,parapet ve yapı dekorasyon malzemeleri gibi cisimler düşer.C türü yapılarda çatlaklar oluşur.Havuzda dalgalanma,su birikintilerinde çamurlanma,kum ve çakıl birikintilerinde küçük kaymalar ve çukurlar oluşur.Beton kanaletlerde hasar oluşur.

Şiddet VIII: Araba sürmek zorlaşır.C türü yapılarda hasar ve kısmen yıkılma,B türü yapılarda az hasar olur,A türü yapılarda hasar yoktur.Zayıf duvarlar yıkılır. Heykeller,yüksekte duran su tankları,yığılmış malzemeler,kuleler ve bacalar yıkılır.Temeli zayıf ahşap binalar devrilir.Ağaç dalları kırılır.Ağır eşyalar ters döner.Araç kullananlar rahatsız olurlar.Su kaynaklarının debisi ve sıcaklığı değişir.Arazide kum fışkırmaları (sıvılaşma) görülür.

Şiddet IX: Genel bir panik olur.D türü yapının tümü yıkılır.C türü yapılar ağır hasara uğrar.B türü yapılar önemli derecede hasar görür.Birçok yapının temelinde hasar olur.Yeryüzünde büyük yarık ve çatlaklar oluşur.Yeraltındaki borular kopar.Kumlu zeminlerde sıvılaşma olur.

Şiddet X: B,C ve D türü yapıların büyük bir çoğunluğu yıkılır.İyi yapılmamış ahşap karkas,betonerme yapılarda çok ağır hasar ya da kırılma başlangıcıgörülür. Baraj ve bentlerde önemli hasar gözlenir.Yeryüzünde büyük çatlaklar ortaya çıkar.Raylar bükülür.Irmak kıyılarında ve dik yamaçlarda heyelanlar olur.Kum ve çamur akmaları (sıvılaşma) görülür.

Şiddet XI: Pek az yapı ayakta kalır.Köprüler yıkılır.Yeryüzünde büyük çatlaklar oluşur.Yeraltı boruları tümüyle işe yaramaz duruma gelir.Yumuşak zeminlerde yer kaymaları ve toprak yığıntıları olur.Raylar çok fazla eğilir.

Şiddet XII: Tüm yapılar yıkılır.Deprem bölgesindeki yeryüzü biçimi değişir.Cisimler havaya fırlar.Yeryüzünde deprem dalgalarının ilerleyişi görülür.Ufuk ve yataylık kavramı kaybolur. A türü yapı: İyi işçilik,harç ve tasarım.Yatay kuvvetlere dayanmak üzere demir,beton vb. Malzeme ile donatılı olarak inşa edilmiş sağlam yapı. B türü yapı: İyi işçilik ve harç donatılı.Yatay kuvvetleredayanıklı olarak tasarımlanmamış. C türü yapı: Alelade işçilik ve harç.Çok zayıf bir yapı olmamakla birlikte donatılı olarak ve yatay kuvvetlere dayanıklı olarak yapılmamış. D türü yapı: Kerpiç,taş gibi zayıf malzeme,kötü harç,standart dışı işçilik ve yatay kuvvetlere karşı zayıf.

SPONSORLARIMIZ